Verteringsstoornis door pensdrinken

Kalveren waarbij tijdens of vlak na het voeren melk in de pens komt noemt men pensdrinkers. Door de verstoorde vertering ontstaat kleiachtige wit grijze mest, waardoor deze kalveren ook wel kleischijters worden genoem

Oorzaak

Pensdrinken kan ontstaan door slechte omstandigheden rondom het voeren zoals:

• Slecht mengproces
• vuile emmers of goten
• afwijkende drinktemperatuur
• afwijkende voertijden
• niet-aangepast rantsoen tijdens ziekte

Beschrijving

Bij kalveren die normaal drinken komt de melk tijdens het drinken door de slokdarm-sleufreflex rechtstreeks in de lebmaag. Bij een verstoring van de slokdarm-sleufrefex komt de melk in de pens terecht. Ook kan er na het drinken vanuit een overvolle lebmaag melk terugvloeien in de pens.

De melk kan in de pens niet worden verteerd. In de pens ontstaat een rotting van de melk waardoor de vertering verstoord raakt. De afwijkende mest die hierdoor ontstaat is kleiachtig. Pensdrinkers worden daarom ook wel kleischijters genoemd. Door een verstoorde vertering hebben de dieren een verminderde groei, een afwijkend haarkleed en een vaak opgezwollen, hangende buik m.n. na het voeren. Bij het in beweging brengen van de buik zijn klotsgeluiden te horen.

Behandeling

De pens moeten worden leeggemaakt door middel van een sonde of slang en spoelen met lauw water om de acute symptomen te verminderen. Bij verzuring is het verstandig de laatste keer de pens te spoelen met water met daarin 50-100 gram bicarbonaat opgelost.
Vervolgens geeft men de pensdrinker gedurende 4 voedingen water met alvital en overdag nog extra water. Jonge kalveren kan men aan de speen zetten omdat door het zuigen bij het drinken de werking van de slokdarm-sleufreflex wordt bevorderd. Bij chronische gevallen die al meerdere keren gespoeld zijn, kan men overwegen om zulke kalveren van de melk te halen en op ruwvoer te zetten.